W KRLD gra janggi – narodowa odmiana szachów – jest bardzo popularna i z całą pewnością zajmuje pierwsze miejsce wśród gier tablicowych, przed yut i baduk (znanych u nas jako „Go”).

ZASADY GRY


Janggi rozgrywa się na szachownicy 9×10. Figury mają formę ośmiokątnych lub okrągłych żetonów o różnej wielkości – zależnie od siły bierki. Pozycja wyjściowa gry przedstawiona została na poniższym diagramie.

Janggi - pozycja wyjściowa gry

Pozycja wyjściowa gry janggi

 

Gra toczy się pomiędzy dwoma stronami: CHO (zielone lub niebieskie bierki) i HAN (bierki czerwone). Pierwszy ruch wykonuje CHO. Zwykle starszy lub silniejszy gracz bierze bierki czerwone. Figury, które biorą udział w grze składają się z: dwóch Rydwanów (po koreańsku „Cza”), dwóch Koni („Ma”), dwóch Słoni („Sang”), dwóch Dział („Po”), dwóch Strażników („Sa”), jednego Generała i pięciu Pionów (lub Żołnierzy).

Strażnicy i Generał stacjonują w strefie składającej się z czterech klatek i dwóch linii przekątnych zwanej „Pałac”. Działa (lub Armaty) znajdują się o linię wyżej od Pałacu.

 

JAK RUSZAJĄ BIERKI

Janggi - generałJanggi - generał

Generał

Rusza się o 1 krok po liniach strefy zwanej „ZAMEK”. Nie opuszcza strefy zamku.

Janggi - strażnik Janggi - strażnik

Strażnik

Rusza się o 1 krok po liniach zamku. Nie opuszcza tej strefy.

Janggi - słoń Janggi - słoń

Słoń

Rusza się o 1 krok do przodu i o 2 kroki po przekątnej. Aby mógł wykonać ruch, na jego trasie nie może być żadnych bierek (własnych lub przeciwnika).

Janggi - koń Janggi - koń

Koń

Rusza się wykonując ruch o 1 krok do przodu i o 1 po przekątnej. Musi mieć wolną drogę, bo – w odróżnieniu od szachowego Skoczka – nie może przeskoczyć figur przeciwnika lub własnych.

Janggi - rydwan Janggi - rydwan

Rydwan

Rusza się po liniach poziomych i pionowych tak jak Wieża szachowa.

Janggi - działo Janggi - działo

Działo (lub Armata)

Rusza się jak Rydwan, ale musi przeskoczyć inną figurę. Z tego powodu Działo nie wykonuje nigdy pierwszego ruchu.

Janggi - pionJanggi - pion

Pion (lub Żołnierz)

Rusza się o 1 krok naprzód lub w bok.

W obrębie strefy Pałacu Rydwan, Działo i Pion mogą ruszać się także po liniach przekątnych.

Przed rozpoczęciem partii obie strony mają możliwość zamiany miejsca Konia i Słonia na każdym skrzydle (nie wolno jednak postawić dwóch Koni lub dwóch Słoni na tym samym skrzydle).

Jeśli jeden z graczy nie może wykonać żadnego dobrego posunięcia, to może pasować (tj. wstrzymać się od wykonania ruchu).

 

JANGGI W KOREAŃSKIEJ KULTURZE I SZTUCE


Według niektórych uczonych w Korei gra janggi stała się powszechna w okresie Goryeo (918 r. -1392 r.), dzięki intensywnym wymianom handlowym między koreańskimi i chińskimi kupcami. Wydaje się, iż wówczas gra w janggi cieszyła się wielką popularnością wśród ludności dlatego, że była mniej skomplikowana i o wiele tańsza od baduk (bierki i tablicę można było wykonać także z papieru lub rysując linię na ziemi). Ale bardzo ważnym powodem była też możliwość gry na stawki pieniężne.

Pierwsze wzmianki o koreańskim janggi można znaleźć w pracy literata Yi Yik „Seongho Saseol” (kor. 성호사설) , w którym gra nazywana jest „sanghui”, „sanggi” lub „janggi”.

O janggi wzmianki pojawiają się także w „Poemacie o szanghui” (gdzie „szanghui” była nazwą gry w starej Korei) literata Leong Myongdo, w którym czytamy iż nazwy „Cho” i „Han” pochodzą z epoki Trzech Królestw w Chinach. Inne dzieło, w którym opisuje się janggi to „Pieśni znad rzeki Yeseong” (예성강곡), w którym opowiada się historię chińskiego kupca, który wygrał żonę swego rywala w partii janggi.

Opis reguł gry, które podobne są do współczesnych, można znaleźć w dziele siedemnastowiecznego literata Jang Yu „Gyeogokjip Shanghuiji”.

Gra janggi była bardzo popularna z względu też na to, iż nie znała społecznych barier: do partii szachów zasiadali oficerowie i żołnierze, szlachcice i kupcy, starzy i młodzi.

Także w okresie Joseon (1392 r. – 1910 r.) szachy koreańskie cieszyły się wielka popularnością – nawet wśród członków elity dworskiej, rządowej i wojskowej byli wielcy zwolennicy tej gry.

Gra janggi jest obecna także w pracach malarskich tej epoki – w koreańskiej ikonografii jako symbol spokojnej starości malowało się starszych ludzi grających w janggi.

 

POPULARNOŚĆ GRY


W KRLD, jak już powiedzieliśmy, gra ta jest bardzo popularna – w parkach i na ulicach widok ludzi zamyślonych nad szachownicą, otaczanych przez grupki kibiców, nie należy do rzadkości. Janggi to też jedna z dyscyplin sportowych podczas imprez masowych (święta ludowe, zawody międzyzakładowe itd.).

W prawie każdym domu kultury obecne jest kółko janggi.

Ponadto, Centrum Komputerowe w Pjongjangu przygotowało dwa bardzo silne programy komputerowe tej gry– „Choson Janggi” i „Ryungyong Janggi”.

Dzięki oficjalnej stronie północnokoreańskiej Uriminzzokkiri można zagrać w janggi online, z koreańskimi amatorami – gracze naprawdę są bardzo silni, co pozwala nabrać doświadczenia.

Janggi to gra bardzo ciekawa i bogata w motywy strategiczne oraz taktyczne, która nie ustępuje swoją atrakcyjnością szachom klasycznym. Warto więc promować ją w Europie, ponieważ w tej odmianie szachowej zawarta jest część ducha narodu koreańskiego.

Antonio Barra

 photo janggi16_zps2d13fd59.png  photo janggi17_zpsc1d3b0cc.png

 photo janggi19_zpsa275f576.png  photo janggi20_zps407b654c.png  photo janggi21_zpsff6e1e49.png